خلاصه ای ازفصل 3کتاب برنامه ری استراتژیک آموزش

نتایج گرائی :

برای انتخاب و بکارگیری بهینه منابع و راه حل ها ،  برنامه ریزی باید نتیجه گرا باشد.

برای اینکه برنامه ریزی نتیجه گرا باشد ، دو شیوه برنامه ریزی داریم که عبارتند از :

1 – فرض اینکه هدف های موجود سودمند هستند یعنی بخواهیم در برنامه های جاری اصلاحاتی انجام دهیم تا نتایج را بهبود بخشیم و همواره واکنشی است

2 – مشخص کردن آندسته از نتایج آموزشی بپردازیم که در حال حاضر مورد توجه کافی قرار نگرفته اند. پس با تهیه و اجرای برنامه های جدید این نتایج از یاد رفته را عرضه کنیم . این روش همواره آینده نگر و خلاق است یعنی فراکنشی است.

برنامه ریزی استراتژیک یک برنامه ریزی فراکنشی است زیرا نتایج وضعیت موجود را بهبود بخشید و دستیابی به نتایج بهتر را در سه سطح برنامه ریزی ( فرد – سازمان – جامعه ) میسر می کند.

برای سه سطح برنامه ریزی نتایجی مشخص در نظر گرفته شده که عبارتند از :

1 – سطح فراسوی کلان ( نتیجه اش پیامدها )

2 – سطح کلان ( نتیجه اش بروندادها )

3 – سطح خرد ( نتیجه اش محصول )

این سه سطح برنامه ریزی همراه با نتایجشان همواره با هم رابطه دارند و تغییر در هر سطح تأثیر گذار می باشد بر سطح دیگر.

جدول سه نوع نتایج آموزشی ، سطوح و حوزه های برنامه ریزی

سطوح مختلف آموزش و پرورش :

1 – سطح قبل از دبستان  2 – دوره ابتدائي 3 - دوره راهنمائي 4 – دوره دبيرستان 5 – دوره آموزش عالي

عوامل مشترك سطوح آموزش و پرورش :

1 – افراد ذيبفع اجتماعي كه عبارتند از فرد ، جامعه ، سازمان

2 – مقصود يا هدف غائي

3 – يادگيرندگان

4 – هيأت آموزشي

5 – منابع كالبدي و مالي

6 – امور اداري و مديريت

در فرآيند برنامه ريزي استراتژيك ، بيشتر تأكيد بر هدف هاي غائي يا مقصود مي باشد.

برنامه ريزي :

برنامه ريزي استراتژيك در واقع كار تعيين ، هدايت و انتخاب هدف هاي غائي مشترك نظام آموزشي و مسير برنامه هاي درسي و تدريس را هموار و تحقق هدف هاي تعيين شده را ميسر مي سازند.

هدف غائي در برنامه ريزي آموزشي ، آفرينش آينده اي بهتر براي افراد گروه ها و سازمان ها و اجتماع مي باشد. در واقع مشخص مي كند به كجا برويم و براي چه بايد برويم و آيا به مقصود رسيده ايم يا نه . آموزش در تمام سطوح بالا ( 6 سطح شاره شده ) تنها يك تجربه يادگيري نيست.

در يك نظام آموزشي ، مربيان و نهادها آموزشي وظيفه ومسئوليت دارند تا مهارت ها ، دانش ، ارزش هايي كه براي شكل پذيري شهروندان ضروري است در آنان پرورش دهند.

 جهت استفاده بیشتر به ادامه مطلب ویافصل 1کتاب برنامه ریزی استراتژیک آموزش ترجمه خانم مشایخی وبازرگان مراجعه فرمایید

تعیین استراتژی ها

« استراتژی عبارت است از چارچوبی که مجموعه حرکات و اقدامات اصلی را برای دستیابی به اهداف ترسیم کرده و چگونگی منابع را برای به دست آوردن موقعیت های مطلوب و خنثی کردن تهدیدها در حال و آینده بیان می دارد.»

استراتژی (راهبرد) راه های عمده و اصلی رسیدن به هدف هاست.

استراتژی عبارت از خطوط اصلی حرکات و اقداماتی است که نشان دهنده روش دستیابی به هدف هاست.

مثلا"، استراتژی مربوط به هدف ۱، یعنی« افزایش کارآیی درونی و بیرونی» دانشگاه، ممکن است به این صورت ها بیان شوند:

الف) توسعه ی معلومات تخصصی و مهارت های آموزشی

ب) توسعه ی امکانات آموزشی، وسایل کمک آموزشی و حداکثر استفاده از آن ها

ج) بازنگری در برنامه های درسی و شیوه های آموزشی با توجه نیازهای تخصصی

د) بهبود مدیریت و بازنگری در ساختار و تشکیلات آموزش عالی/ دانشگاه

برای مطالعه بیشتر می توان به ادامه مطلب ودیگر مثالهای کتاب برنامه ریزی  آموزش وپرورش دکتر تقی پورظهیردر صفحات ۱۱۲ و ۱۱۳ و جدول مربوط به آن ها مراجعه کرد

اصول آموزش در دنیای امروز به چه پایه ای استوار است و چگونه می توان چنین فضایی را بوجود آورد؟

پاسخ:

 جامعه اطلاعاتی ، اجتماعی نوین تلقی می شود که اندیشه محوری آن و خاستگاه تحولات اجتماعی و اقتصادی در آن را دانش و اطلاعات تشکیل می دهد و بدینسان جهان از سال های پایانی قرن بیستم شاهد چرخش از اقتصاد تولید کالا محور به اقتصاد خدمات محور شده است که پایه اصلی آن بر اطلاعات و گردش سریع آن از فناوریهای اطلاعاتی بنا نهاده شده است. دانش و اطلاعات سنگ بنای جامعه آینده و دسترسی افراد به اطلاعات در همه زمینه ها روشی برای تحقق آن به حساب می آید.

در عصر اطلاعات و دانش که ما اکنون در آن بسر می بریم «جوامع در حال یادگیری» به عنوان یک رهیافت اثربخش برای توسعه اجتماعی، زیست محیطی و توسعه انسانی پایدار شناخته شده است. بنابراین ارزشمندترین کالا در این زمان «دانش» بوده و در عین حالی که ارزش دانش در به کارگیری آن است تنها راه ساخت دانش نیز «یادگیری» شناخته شده است پس برای حرکت در وادی جوامع یادگیری، باید میان آموزش و یادگیری تفاوت قائل شویم. در چنین شرایطی و در این جهان پرسرعت و تغییر ضروری است که در گذار از جامعه صنعتی به جامعه اطلاعاتی از تقلید کورکورانه فاصله گرفته و به سمت خلاقیت پیش رویم تا بتوانیم به جای رشد نابرابر اقتصادی، توسعه پایدار را در جامعه محقق کنیم.

در عصر امروز یادگیری باید به صورت شبکه ای و در تعامل با دیگران اتفاق افتاده و در طول عمر تداوم داشته باشد. در مباحث امروز دنیا، چهار مورد یادگیری برای دانستن، انجام دادن، بودن و یادگیری برای با هم زیستن و مدارا و صلح مطرح است. در عین حال یادگیری یک فرایند در طول عمر است که دائماً باید درحال تداوم و تحول باشد. بنا بر اعتقاد متخصصان علم یادگیری، در دنیای حاضر یادگیری هنگامی اثربخش است که با مسائل روزمره فرد در ارتباط باشد و یادگیری عمقی زمانی اتفاق می افتد که با تفکر انتقادی- تحلیلی نسبت به واقعیات به تأمل و بیان آنچه پنهان است، بپردازیم.

اصول آموزش در دنیای امروز بر پایه تعامل افکار و عقاید با یکدیگر و به عبارت دیگر بر پایه تعامل اندیشه ها استوار است و این فرایند زمانی بوجود می آید که چالش فکری ایجاد شود و جلوه جدیدی از یک موضوع قدیمی بوجود آید. زمانی می توان این فضا را بوجود آورد که فضای آموزشی را به جوامع یادگیری تبدیل کنیم و این جوامع زمانی شکل می گیرند که که تبادل اندیشه ها صورت پذیرد و فراهم کردن این بستر در سایه آموزش الکترونیکی و فن آوری اطلاعات صورت می گیرد. هدف اصلی جوامع یادگیری به نتیجه رسیدن نیست بلکه طرح سوالات و چالش های جدید و پرواز ذهن و فکر و به اوج رسیدن و تکاپوی پیاپی در جهت کسب دانش است.